İŞLERWORKS

SOSYAL MERKEZLER YARIŞMASI

İstanbul | 2021 | Sosyal Merkez


Mahalle [Maltepe Sosyal Merkezi] üzerine… Kamusal alanın bütünleştirici gücünden yola çıkarak tasarlanan projede; bireyden topluma genişleyen eksende karşılaşma, kaynaşma, dayanışma, etkileşim, somut ve soyut değiş-tokuşlar gibi parametrelerin mekânsal karşılıkları aranır. Bu mekânsal arayışlar, 2 ve 3 boyutlu düzlemlerde kendini okutur. Hacimlerin üst üste dizilerek bir araya gelişi ve bu dizilmenin 3. boyutta algılanabilir etkisi, bireyden topluma genişleyen yapının görsel temsilini oluşturur. Program olarak 3 ana işlevi barındıran projede; her işlev kendi içerisinde ayrı ayrı örgütlenmiş bir hacimsel kurgu içermekle birlikte bir araya geldiklerinde bütünsel bir yapının bileşeni halini alırlar. Bu bütünsel kurguda, her işlevin düşeydeki akışkanlığını sağlayan galeri boşlukları mekânsal zenginliği pekiştirir. Maltepe-Çınar Mahallesi sınırları içerisinde konumlanan proje alanı, çoğunlukla konut ağırlıklı bir dokuda yer almakta ve sadece kuzeybatı ve güneydoğu cepheleri üzerinden ulaşım akslarıyla bağlantı kurmaktadır. Bu cepheler boyunca uzanan lineer bir düzlemi tanımlayan alanda, kesintisiz akışın sürekliliği yakın çevreyle kurulacak bağlantı açısından önemlidir. Üst ölçekte alanın içerisinde yer aldığı kentsel dokuda, İdealtepe 50.yıl Korusu, Fatih Tarakça Parkı ve Küçükyalı Arkeopark alanları belirgin yeşil alan noktaları olarak konumlanır. Söz konusu yeşil alanların birbirine entegre olabilmesini sağlayan, kentliyi bu yeşil alanlardan sızarak proje alanına çeken ve yeşil sürekliliği üst ölçekte okunaklı hale getiren bağlantı senaryosu oluşturulmuştur. Bu süreklilik lineer düzeni olan proje kurgusunda, zemin katta kuzeybatı ve güneydoğu cephelerini birbirine bağlayan ve batı cephesinde genişleyerek meydanlaşan bir iç sokağa dönüşür. Zemin katta yaratılan meydan ve iç sokak kurgusu ile kentlinin kolektif anı birikimine sahne olabilecek bir kamusal mekân öngörüsü amaçlanır. Alanın güneydoğu cephesinde konumlanan mevcut okul yapısıyla ilişkisi gözetilerek bu cephede açık alan kurgusu özellikle performansa dayalı aktiviteleri besleyecek (açık ve kapalı oyun alanları gibi) ve erişim kolaylığı olacak şekilde organize edilmiş ve “Yuvamız İstanbul” işlevi de bu cephe üzerinde biçimlenmiştir. Söz konusu bu işlevin iç sokak ve meydanla görsel ve fiziksel ilişkisi kurulmuş ancak bu ilişkinin kontrollü olması önemsenmiştir. Yuvamız İstanbul içerisinde yer alan galeri boşluğunun, çocuklar özelinde farklı mekânsal deneyimler yaratabilmesi amaçlanmış ve bu boşluğun çocuk oyun alanına dönüşmesini sağlayacak bir kaydırak öğesi tasarlanmıştır. Düşeyde yaratılan bu hareket ile çocuğun mekânsal algısının zenginleştirilmesi hedeflenmiştir. Bununla birlikte 2. katta Yuvamız İstanbul’un erişim sağladığı yeşil terasta küçük çaplı bir meyve bahçesi ve çocukların tarım faaliyetlerini deneyimleyebileceği tarım alanları öngörülmüş böylece çocukların doğayla bütünleşik bir düzlemi yapılı çevre içerisinde algılayabilmesi amaçlanmıştır. İç sokağı üst kota taşıyan amfi zemin katta kapalı alana sızarak kafeterya ile birleşir ve bir üst katta sergi alanına erişimi sağlar. Açık alandaki amfinin kuzeybatı cephesine ulaştığı noktada “Alzheimer Gündüz Yaşam Evi”ne erişilir. Alanın batı ve doğu cephelerinde arazi sınırlarına yaslanan yeşil rampa ve amfi üst ve alt kotu birbirine bağlar. Ayrıca batı cephesindeki rampa, Alzheimer Gündüz Yaşam Evi’ne gelen kullanıcıları amfiyle birlikte alt kota ulaştırır ve bu noktada söz konusu kullanıcılara bir yürüyüş rotası oluşturulur. Alzheimer Gündüz Yaşam Evi’nin diğer kullanıcılarla (çocuk, genç, yetişkin gibi) görsel ve fiziksel etkileşimini sağlayabilecek bir plan organizasyonu yaratılmış ve özellikle açık alandaki meydan ve düzenlemeler üzerinden bu etkileşim pekiştirilmiştir. Alanın doğu cephesinde konumlanan “Mahalle Evi”, iç sokaktan erişimin sağlanabildiği bir kurgudadır. Bu alanda, kafeterya, sergi alanı, performansa dayalı aktivite alanları, derslikler, atölyeler, kütüphane ve seminer/toplantı salonu gibi işlevler ile çeşitli kullanımlara (söyleşi, oturma/dinlenme, toplanma gibi) hizmet edebilecek açık teras alanları planlanmıştır. 1. katta Yuvamız İstanbul, 3. katta ise Alzheimer Gündüz Yaşam Evi ile görsel bağlantısı kurgulanmıştır. Zemin katta tasarlanan gastronomi atölyesinin iç sokağa açılan dolayısıyla geçerken görülebilen yapısı, onu bir mahalle mutfağına dönüştürecektir. Burada gerçekleştirilen atölyeler, iç sokağa ve meydana taşabilecek ve üretilen ürünler dış mekânda kullanıcılara sunulabilecektir. Ayrıca zemin katta alanın doğu sınırında yer alan yeşil dokuda, gastronomi atölyesine yönelik tarım alanı tasarlanarak bu alanda yetiştirilen ürünler atölyede kullanılabilecektir. Tasarımın temel unsurlarından biri olan yeşil sürekliliğin kesintisiz akışı 3. boyuta da sıçrayarak açık alanlarda kendini okutur. 3. boyutta yaratılan yeşil teraslar doğayla bütünleşik etkileşimin düşey yansımalarını oluşturur. İç sokak ve meydan kullanımında ise; kentin tüm kullanıcılarına açık performansa dayalı aktiviteler, kermes ve sergi gibi etkinlikler, festival ve şenlikler gibi kullanıcıları bir araya getiren ve etkileşime geçiren faaliyetler gerçekleştirilmesi planlanmış ve bu doğrultuda gece-gündüz yaşayabilen bir sokak ve meydan senaryosu kurgulanmıştır. Sonuç olarak bulunduğu bölgeye ve kente hizmet etmesi planlanan tasarım senaryosunda; bireyin ve toplumun sosyo-kültürel ve sosyo-ekonomik açıdan gelişimini destekleyecek, kişisel yetenek ve becerilerin arttırılmasını sağlayacak ve kapsayıcı tavrıyla toplumsal farkındalık yaratımını arttıracak kendinden sonrakilere öncü bir mekân organizasyonu amaçlanmıştır.

Devamını Oku